Uyum İçinde Yaratıcılık

Rio de Janeiro'daki Kurtarıcı İsa Heykeli’nin üzerinden uçarken aydınlanma anı yaşamak neredeyse klişe kadar mükemmel görünüyor. Ancak fotoğrafçı Ron Timehin için durum tam olarak böyleydi. “Birkaç günlüğüne Rio'daydım.” diyerek o günleri hatırlayan Ron şöyle devam ediyor: “Helikopter gezisi uzun zaman önce planlanmıştı. İnanılmaz bir manzaraydı ancak yarattığı duygusal etki bir önceki gün hissettiklerime hiç benzemiyordu. O an fotoğrafçılık yapma şeklimi değiştirmeye karar verdim.”

24 saat sonrasında ise Ron, mega kentin güneyindeki küçük bir topluluk olan Favela Pereira da Silva'da üflemeli çalgılar çalan favela çocuklarını fotoğraflıyordu. Mahallede, çocuklara ve öğrencilere müzik dersleri vermeyi amaçlayan “Favela Brass” adlı bir program başlatıldığını açıklayan Ron şöyle devam ediyor: “Bu program Birleşik Krallık'tan Tom Ashe tarafından kuruldu. Rio’da yaşayan Tom yoksul ailelerin çocuklarının müzik öğrenme fırsatlarına erişemediğini gördü. Ayrıca üflemeli çalgıların Brezilya'da İngiltere’ye kıyasla çok daha pahalı olması nedeniyle, bu çalgılar çoğu kişi için ulaşılamaz durumda.” Programla ilgili bir belgesel izleyen Ron, konsepte aşık oldu. “Çocukken müzisyenliğin benim için ne kadar önemli olduğunu hatırlattı. Trompet çaldım ve orkestralarla sahne alarak çok zaman geçirdim. Enstrüman çalmayı öğrenmenin değeri çok büyük. Disiplin ve özverinin işe yarayabileceğini, grupta çalarken nasıl iş birliği yapacağınızı ve performans sergilerken gerginliğinizle nasıl başa çıkabileceğinizi öğretiyor. Aynı zamanda ufkunuzu da genişletiyor. Seyahatlerimin fotoğraflarını çekmek, fotoğrafçı olmaya ilgi duymamı sağlayan şey oldu.”

Dört öğrenciyle başlayan Favela Brass'ın katılımcı sayısı 150'ye ulaştı. Programda eğitim alan çok sayıda grup dünyaca ünlü Rio Karnavalı'nda sahne alıyor ve sambanın yanı sıra caz ve pop türlerinde müzik yapıyor. Hikâyeden ilham alan Ron, müzisyenlerin fotoğraflarını çekmek istemiş. “Amaç, doğal ortamlarında öğrencilerin portrelerini çekmek ve enstrüman çaldıklarını belgelemekti. Her iki içeriği de kendi pazarlama çalışmalarında kullanabileceklerdi. Okula giderek öğrenciler ve öğretmenlerle tanıştık, ayrıca nerede pratik yaptıklarını ve zaman geçirdiklerini gördük. Bölgeyi ve yerel halkı tanıyan bir favela rehberi, kız arkadaşı, erkek arkadaşım ve Rio'da yaşayan bir aydınlatma asistanı da çalışmalarımızda yardımcı olmak için bizimle birlikteydi. Bu sayede, ihtiyacımız olan ekipmanlara erişme olanağı elde ettik.”

Ekipman erişiminin öneminin kısa sürede anlaşıldığını söyleyen Ron şöyle açıklıyor: “Gündüz çekim yapmayı planlamış ancak okulda olduklarını unutmuştum. Yani hava karardıktan sonra çalışmamız gerekiyordu ve ışıklara erişimimizin olması harikaydı. Sokak lambalarının ışığını güçlendirmek için LED'ler yerleştirdik. Bazen bu LED’leri ana ışık olarak, bazen de ayrım eklemek üzere arka ışık olarak kullandık. Örneğin, davul çalan kızı esas olarak sokak lambası ile aydınlatıp dolgu ve vurgular için LED’lerden yararlandık. Sahnedeki ampullerle eşleştirebilmek için iki renkli ışıklar kullandık.”

Asıl planda olmasa da Ron, sabit ışığın hızlı ve dikkat çekmeyen bir şekilde çalışmasına da yardımcı olduğunu söylüyor. “Flaş haliyle dikkat çeker ve bulunduğumuz mahalle Rio'daki en güvenli favelalardan biri olsa da mümkünse sokaklarda fark edilmeden çalışmak daha iyidir. LED'ler kullandığınızda aydınlatmayı vizörden görülebilir ve daha az ayar yaparak karşınızdaki ışığa göre pozlamayı ayarlayabilirsiniz.” Ron’un Sony Alpha 7R V fotoğraf makinesini FE 28-70mm f/2 GM ve FE 50-150mm f/2 GM lenslerle kullanmayı tercih etmesi de bir o kadar önemliydi. “LED'lerde flaş gücü olmadığı için hızlı lenslerle çekim yapmanız ve daha yüksek ISO'lar kullanmanız gerekir.” diyerek tercihini açıklayan Ron şöyle devam ediyor: "Alpha 7R V gibi modeller, ISO 1600 gibi ayarlarda bile üstün görüntü kalitesi sunuyor ve f/2 lensler kullandığınızda, f/2.8'e kıyasla tam bir stop daha fazla ışık elde ediyorsunuz. Böylece 1/50 saniye çok daha kullanışlı bir 1/100 saniyeye dönüşüyor. Ayrıca bu lensler, hızlarına rağmen şaşırtıcı derecede küçük ve hafif; Alpha 7R V ile birlikte hepsi küçük bir sırt çantasına sığdı.”

Ron, grupla çalışırken hissettiği duyguların kendisini bu tarzda fazla projeye katılmaya ittiğini söylüyor. “Eskiden Rio gibi yerlere gider ve sembol yapılara odaklanırdım ancak insanlarla çalışmak çok daha kişisel ve bağlantı halinde hissettirdi. Geri dönmek ve performanslarını sergiledikleri anlarda daha çok fotoğraflar çekmeyi ya da evde pratik yaptıklarını belgelemeyi çok isterim. Tom Ashe de fotoğraflardan çok memnun kaldı ve bu güzel çalışmayı devam ettirirken fotoğraflardan yararlanacak. Ron sözlerini şöyle noktalıyor: “Projeyle gerçekten gurur duyuyorum. Bu hikâyede onlara kucak açmak ve desteğimizi sunmak gerçek bir ayrıcalıktı. Yaptığımız çalışma bana tıpkı müzik gibi fotoğrafçılığın da insanları bir araya getirebileceğini kanıtladı.”