Finlandiya’nın bozulmamış vahşi doğasının derinliklerinde her gün inanılmaz şeyler oluyor. Ormanlık alanlardaki gizlenme yerlerinde ziyaretçiler, Avrasya kurtları ve boz ayılarla yüz yüze geliyor. Neredeyse dokunacak kadar yakın bu mesafede merak duygusu kaçınılmazdır.

Yaban hayatı fotoğrafçısı ve çevreci Magnus Lundgren bu duyguyu çok iyi biliyor. “Orada ayılar ve kurtlarla birlikte olmak inanılmaz,” diye hatırlıyor, “özellikle de orada evimdeymiş gibi hissettiğim için. Bu yırtıcılar o kadar yakın oluyor ki, doğa ile birçok insanın kaybettiği veya unuttuğu derin bir bağ kurma fırsatı yaratıyor. Bir Avrupalı olarak mirasımızın bir hatırlatıcısı. Bunlar bizim aslanlarımız, leoparlarımız ve onlara saygı duymalı ve onların değerini bilmeliyiz.” Magnus’un uzun süredir birlikte çalıştığı, aynı zamanda 35 yılı aşkın deneyime sahip bir doğa fotoğrafçılığı uzmanı olan Staffan Widstrand, bu deneyimi ve buna benzer birçok macerayı paylaşıyor. Birlikte, insanların fikirlerini değiştirmek ve nihayetinde Avrupa’nın etoburlarını korumak üzere bir misyon üstlenmişler. Staffan, “Bu, insanların çok fazla düşündüğü bir şey değil,” diye ekliyor, “ancak mimari, müzik ve dil gibi her gün temas ettiğimiz ortak kültürel mirasın yanı sıra doğal miras da var. İlkbaharda kuşların sesi, ormanın kokusu veya yaprakların renk değiştirmesi. Bir sincap, tavşan veya geyik gördüğünüzde ne hissettiğinizi hayal edin. Yırtıcılarla bir arada olma deneyimi de bunun bir başka seviyesi.”

“Wild Wonders of Europe” ve “Wild Wonders of China” da dahil olmak üzere birçok projede birlikte çalışan ikili, şimdi de “Yan Yana Yaşamak” adlı yeni bir girişime başlıyor. Bu önceki çalışmalar, insanların doğal mirası daha net bir şekilde anlamalarını sağlamaya çalışmıştı. Yeni proje bir adım daha ileri giderek yırtıcılarla yan yana yaşayan toplulukların başarı hikâyelerini paylaşıyor. “‘Wild Wonders’ projeleri eğitim ve bağ kurmayla ilgiliydi,” diye devam ediyor Staffan, “ve bu projeler sırasında ortak tutkumuzu ve bağlılığımızı fark ettik. Değişim yaratmak için fotoğrafçılığın duygusal gücünden yararlanarak projeleri gerçekleştirmek için birçok fotoğrafçıyı işe aldık. Doğru görüntüler, insanların kendi ülkelerinde bulunan harika hayvanlar olduğunu fark etmelerini sağlayabilir. Üstelik bu duygusal bağa sahip olduğunuzda, vahşi yaşama saygı duyma ve koruma olasılığınız daha yüksektir.” Yan Yana Yaşamak projesi ise AB karar merciilerini Avrupa’nın büyük etoburlarının “sıkı koruma altında” statüsünü korumak veya geliştirmek ve daha vahşi yaşam dostu bir gündemi teşvik etmek üzere tasarlandı. “Vurgu, ortak bir zemin bulmak ve bir arada yaşamak,” diye açıklayan Magnus ekliyor: “bu proje, büyük etoburlarımızı koruma çabalarında Avrupa’nın önde gelen yaban hayatı kuruluşlarını desteklemek için başarı hikâyeleri sunacak.”

Gerçek şu ki, yıllarca başarılı bir şekilde yürütülen yeniden doğaya kazandırma ve koruma çabalarına rağmen, Avrupa’nın büyük etoburlarının durumu kötüye gidiyor. Kurtların koruma statüleri hâlihazırda düşürüldü, sıra ayı ve vaşaklara da gelebilir. Ancak Staffan ve Magnus, bir arada yaşamaya dair olumlu bir resmin kalpleri ve zihinleri kazanabileceğine ve eğilimi tersine çevirebileceğine inanıyor. Staffan, “Haberlerin büyük bir kısmının çözümler ve fırsatlar yerine sorunlarla ilgili olduğunu görüyoruz” diyor. “Başka anlatılar göstermek istiyoruz. Bu yırtıcıların bize faydası nedir? Ekosistemi nasıl yönetiyor ve geliştiriyorlar? Onlarla birlikte yaşamak için hangi önlemler başarılı?” Magnus “Bu gerçekten eğitimle ilgili,” diye devam ediyor. “Birlikte yaşamanın nasıl mümkün olabileceğini paylaşmamız gerekiyor. İsveç’te halk olarak, etrafta kurtların dolaşmasının nasıl bir şey olduğunu unuttuk. Bir zamanlar hepsini vurduk ve şimdi geri dönüyorlar, bu yüzden insanlar onlarla nasıl yaşayacaklarını, doğru türde bekçi köpeklerini, çitlerle çevirme teknolojisini, devlet hibelerini, çobanlık tekniklerini kullanarak çatışmaları nasıl en aza indireceklerini henüz bilmiyorlar...”

Bu faydalardan biri de yaban hayatı gözlemciliğidir. Magnus, “Finlandiya’daki ayıları ve kurtları ziyaret etmenin bir başka harika yanı da Avrupa’daki etkin yaban hayatı turizmiyle karşılaşmaktı” diyor. “Sağladığı gelir ve istihdam nedeniyle bu etoburların orada olmasının faydasını hemen görebilirsiniz. Avrupa’nın her yerinden insanlar ziyarete geliyor.” “Dünyanın pek çok yerinde aynı gelişmeyi görüyoruz,” diye devam ediyor Staffan. “Aslanlar, filler, goriller veya Avrupa’daki gibi ayılar, vaşaklar ve kurtlar olsun fark etmez; ikonik vahşi hayvanlar yerel ekonomiler için değerli hâle geliyor. Kırsal kesimin nüfusu azalıyor ve bunun nedenlerinden biri de fırsat eksikliği. Ancak yaban hayatı, değerini anlarsanız, rehberlik, şoförlük, gardiyanlık gibi mesleklere istihdam sağlanmasına yardımcı olabilir.” Proje, belgesel çalışmaları, film yapımı ve yazarlığının yanı sıra saf yaban hayatı fotoğrafçılığı da içeriyor, “sanırım bunun doğal bir ortamda yapılan klasik bir habercilik çalışması olduğunu söyleyebilirsiniz,” diye açıklıyor Staffan. “Hayvanların duygusal görüntülerine ve güzelliklerini açığa çıkaran fotoğraflarına ihtiyacımız var, aynı zamanda birlikte yaşamanın gerçek hikâyesini anlatmak için görselleri destekleyecek hikâyelere de ihtiyacımız var.”

Magnus, “Ve insan tarafı neredeyse daha önemli,” diye ekliyor, “çünkü çözümlerin olduğu yer orası. Tur operatörleri ve çevreciler, inşa ettikleri altyapı ve insanların bu karşılaşmalardan keyif alma biçimleri bizi hedefe götürüyor.” Tabii ki, kendi aralarındaki iş birliği de önemli. “Benim için bir artı bir, beş eder!” diyen Staffan gülerek şunları söylüyor: “Birlikte çalışmak, görüntülere ayrı bir hava katmakla kalmıyor, aynı zamanda röportaj yapmanın, birbirini filme almanın, teklif yazmanın, sosyal medyayı yönetmenin daha kolay olması anlamına geliyor... Çekim yaparken çoğunlukla ayrı oluyoruz ancak kuzeyde yaz mevsiminde, gerçek bir gecenin olmadığı zamanlarda, yanınızda bir yoldaşın olması da yardımcı oluyor. Biri gözünü dört açarken, diğeri uyuyor!” Sony Alpha ekipmanlarıyla çekim yapan ikili, çok sayıda avantaj elde etmiş. Magnus, “Çok ortamlı bir proje olduğundan aynı fotoğraf makinesi ve lenslerde fotoğraf ve video arasında zahmetsizce geçiş yapabilmek çok büyük bir avantaj,” diyor. “Ve tabii ki nesne ve göz takibiyle otomatik netlemenin yanı sıra çekim hızı, nesne ister ormandaki bir kurt ister çit kuran bir çiftçi olsun, başarı oranlarının çok daha yüksek olduğu anlamına geliyor.”

Staffan, “Benim için en büyük avantajlardan biri, Sony Alpha 1 gibi fotoğraf makinelerinin sessiz modları oldu,” diyor. “Yıllar boyunca kaç hayvanı ve kuşu deklanşör sesiyle korkuttuğumu sayamadım... ya da kaç fırsatın sınırlı olduğunu. Bir keresinde Çin’de bir kar leoparı çekiyordum ve bir kareden sonra beni duyup gitti! Alpha 1 II ile fotoğraf ve video çekebilirdim ve beni fark etmezdi.” Her ikisi de Sony’nin yaban hayatına yönelik telefoto lens serisini övüyor. “FE 400mm f/2.8 GM OSS ve FE 600mm f/4 GM OSS gibi lenslerle çalışıyoruz ve bu lensler en az geçmişte kullandığımız diğer lensler kadar net ancak çok daha hafif,” diye devam ediyor Staffan, “ve uzun lensleri saatlerce elinizde tuttuğunuzda birkaç yüz gram daha hafif olması bile daha net görüntüler elde etmenizi sağlayabilir.” Sonuç olarak, Yan Yana Yaşamak gibi bir proje için hayati önem taşıyan noktanın, zihinleri değiştirmek ve ön yargılara meydan okumak için fotoğrafçılığın gücü olduğu konusunda hemfikirler. Magnus, “Ilımlı değerler ve tutumlar çok önemlidir” diyor ve ekliyor: “Teşvik edildiğinde çoğu insanın ikonik yırtıcılarıyla gurur duyabileceğini biliyoruz.”

“Gerçekten bu, yaban hayatı yönetiminden çok insan yönetimiyle ilgili,” diye bitiriyor Staffan. “İnsanların, doğal miraslarını sevmelerini istiyoruz. Mükemmel bir çözüm yok ancak daha iyiye giden bir yol var. Çözümün orada olduğunu anlamak için yolu görmeniz yeterli.”