İnsan toplumu, eylemleriyle yüzyıllar boyunca Avrupa'daki süper yırtıcıları yok olma noktasına getirdi. Bu yırtıcı hayvanlardan bazıları ne kadar ürkütücü görünse de, asıl yırtıcı olan insanlardır.

Bugün ise, en azından bazı bölgelerde, insan soyu hatasını telafi edip doğadaki dengenin yeniden kurulmasına yardımcı oluyor. Kıtanın dört bir yanında ve ötesinde, yaşadıkları habitatlara sağladıkları tüm faydalarla birlikte süper yırtıcıları geri getirme çalışmaları tüm hızıyla devam ediyor. Kartalları, bozayıları, kurtları ve yaban kedilerini yeniden doğaya kazandırma ve besleme projeleri hız kazanıyor. İspanya'nın İber Yarımadası'nda, insanın istilacı olmak yerine koruyucu olduğu bu yaklaşımdan İber vaşağı yararlanıyor.

Çevreci ve fotoğrafçı Antonio Liebana, “İber vaşağı, soyu tükenme riski en yüksek olan kedilerden biri” diyor ve ekliyor: “Ancak Castilla la Mancha'daki Peñalajo gibi yerlerde başlatılan girişimler sayesinde, son sayımda Yarımada genelinde 1668 örneğe ulaşıldı. Bu, son 10 yılda katlanarak artan bir sayı!”

Dünyanın dört bir yanında açıkça görüldüğü üzere, yerel yönetim, WWF İspanya ve Antonio'nun kendi fotoğrafçılık kuruluşu Wildwatching Spain'in ortak çalışması olan bu projede, polisiye ya da cezalandırıcı önlemler almanın yanı sıra insanların eğitilmesi ve yeniden yabanlaştırmanın faydalarını görmelerine yardımcı olunması amaçlanıyor.

“Peñalajo çiftliği projesi 2016 yılında pilot proje olarak başladı. Daha önce 2500 hektarlık bu alan keklik ve tavşan avlamak için kullanılıyordu; ancak çiftlik yedi yıl önce İber vaşağı koruma programını benimseyince her şey değişti. İki yıl sonra Wildwatching'e katıldım ve o zamandan beri burası dünyanın dört bir yanından fotoğrafçıların gelip muhteşem fotoğraflar çekebileceği bir yere dönüştü.

Antonio'nun oluşturulmasına yardımcı olduğu gizlenme yerleri, kedilerin su ihtiyacı esas alınarak tasarlanmış. “Suyun az bulunduğu Peñalajo'nun yarı kurak habitatından faydalanarak, her biri bir gizlenme yerinin sekiz metre uzağında olacak şekilde, sahanın çeşitli yerlerinde altı su noktası oluşturduk. Böylece fotoğrafçılar, İspanya'da benzeri olmayan bir görüş açısıyla belirli bir mesafede durup dikkat çekmeden bu türü fotoğraflayabiliyorlar.”

Şimdiki görevi bu gizlenme yerlerinin konumunu belirlemek ve bunları korumak olan Antonio sözlerine şöyle devam ediyor: “Bu seçimleri ışığa ve türün orada bulunup bulunmamasına göre yapıyoruz. Beni heyecanlandıran ve tüm bilgi birikimimi yaban hayatı için iyi bir şey yaparken diğer fotoğrafçıların da bundan keyif almasına yardımcı olmak için kullanabildiğim bir işe sahip olmak harika. Ancak daha önce vaşaklarla çalışmadığım için başlarda epey zorlandığım bir iş olduğunu söylemeliyim. Bununla birlikte, Afrika'da katıldığım 60'tan fazla safariden edindiğim deneyimlerden yararlanarak hareket ettim; örneğin bazı kararları leoparlarla ilgili deneyimlerime dayanarak verdim.”

Yaban hayatı, Madrid'de doğan Antonio'nun her zaman ilgisini çeken bir konu olmuş. "Birçok İspanyol çocuk gibi ben de İspanyol doğa bilimci Felix Rodriguez de la Fuente’yi ve onun TV programı The Man & the Earth’i izleyerek büyüdüm ve bu program sayesinde doğal dünya benim için heyecan verici bir konu oldu. İberya yaban hayatını tanıyıp bu hayata saygı duymayı öğrendim. Daha sonra ergenlik yıllarımda dağlarda yürüyüşe çıkarken yanıma küçük bir fotoğraf makinesi almaya başladım. Yaban hayatı fotoğrafçılığındaki potansiyeli hemen fark ettim. Mütevazı bir ekipmanla çalışmama rağmen başkalarına bu manzaraların güzelliğini gösterebilirsem profesyonelliğe sıçrayabileceğimi gördüm."

Birçok fotoğrafçı gibi Antonio da kendisini başarılı kılan şeyin bütünüyle fotoğrafının öznesine odaklanmak olduğunun farkında. “Elimde fotoğraf makinesi olmasa bile en büyük motivasyon kaynağım kesinlikle hayvanlara yaklaşmak. Bu eylem hayatın önemini anlamanın bir yolu haline geliyor. Tekrarı olmayan anlara tanıklık edebilme isteğimden güç alıyor ve bu anları fotoğraflayarak başkalarının bu güzellikleri görmesini ve bir canlı türünü ilgilendiren sorunların farkına varmasını sağlayabiliyorum.”

Dolayısıyla, Peñalajo gibi konumlardaki gizlenme yerleri hem sürdürülebilirliğin kârlı bir iş olabileceğini gösteriyor hem de mesajı daha geniş bir kitleye yayma olanak sağlıyor. “Fotoğraf güçlü bir silahtır” diyen Antonio bu sözünü şöyle açıklıyor: “Çünkü insan görmediği şeye değer vermez. Tek bir görüntü pek çok şey anlatabilir, ancak fotoğrafın en basit ve en güçlü etkisi ailemize ve arkadaşlarımıza dünyanın güzel bir yer olduğunu ve böyle kalabilmesi için sıkı bir mücadele vermemiz gerektiğini söylemektir. Bize ilham veren şeyleri korumak için harekete geçmeliyiz, aksi takdirde yakında bu güzellikler orada olmayacak.”

Peñalajo'daki bu projeden sadece İber Vaşağı yararlanmıyor. “Artık bu bölgenin tamamı koruma altında ve bu durum başka birçok türün de gelişmeye başladığı anlamına geliyor; fotoğrafçıların yoğun ilgi gösterdiği şah kartal ve mezgeldek gibi ikonik kuşları buna örnek gösterebiliriz” diyor Antonio.

Vaşaklara gelince, içinde bulundukları güvenli ortam nedeniyle yeni davranışlar sergilemeye başladıkları görülüyor; Antonio'nun bölgede çektiği en sevdiği birkaç fotoğrafı mümkün kılan da bu oldu. “Vaşaklar ormandaki terk edilmiş bir samanlıkta üreyecek bir yer buldu ve alışılmadık bir şekilde iki anneyi aynı yavrulama yuvasında gözlemledik” diyor Antonio. “Daha önce görülmemiş bir şey bu. Dolayısıyla bu durum, vaşakların ne kadar rahat ettiğini açık bir şekilde gösteriyor ki yavruları çekme şansına erişmemiz de bu sayede oldu! Bu hayvanlar çok güzeller ama işin en güzel yanı türün yükselişe geçmiş olduğunu görmek.”

Şu anda iki Sony Alpha 1 gövdesiyle çalışan Antonio, "bu makine 50 megapiksel çözünürlük ve saniyede 30 adede kadar fotoğraf çekme imkanıyla bana daha önce hiç görmediğim yükseklikte netleme hızı sağlıyor" diyor ve sözlerine şöyle devam ediyor: “Şüphesiz bunlar bu tür fotoğrafçılık faaliyetleri için ideal gövdeler. FE 600mm f/4 GM OSS ise bu projede bütün yükü sırtlayan lensim oldu diyebilirim. Her yaban hayatı fotoğrafçısının hayali olan erişimi, parlaklığı ve netliği sunan bir lens ve özellikle yavrular ortaya çıktığında çok faydalı olan 1.4x Tele Dönüştürücüyle mükemmel bir uyum gösteriyor.

Hem fotoğraf makineleri hem de lens, sahada yaz aylarında karşılaştığımız toza dayanıklılık konusunda harika bir performans sergiledi. Ayrıca Sony, Peñalajo'daki fotoğrafçılık atölyelerine katılanlara ödünç ekipman sağlama konusunda da oldukça aktif bir rol oynadı. Sony, çalışmalarımıza kesintisiz destek vererek ve doğayı fotoğraflama konusunda tutkulu olanlara ekipman sağlayarak fotoğrafçıların burada yapılan iyi işleri duyurmasına yardımcı oluyor. Bu sayede, nesli tükenmekte olan türlerin önemini vurgulamak için fotoğrafçılığı bir araç olarak kullanabiliyoruz ki İber Vaşağı da aynı riskle karşı karşıya olan bir tür.”

Antonio, gelecekte daha fazla sayıda koruma sahasının Peñalajo’yu örnek alıp fotoğrafçılığı doğayı koruma çalışmalarındaki itici güçlerden biri olarak kullanmasını umuyor. "Burada doğanın korunması bakımından gidişatı değiştirmeyi başardığımızı, vaşak ve diğer türlerin gelişmesine yardımcı olduğumuzu görmek harika ve fotoğrafçılar da bu denklemin önemli bir parçası" diyerek sözlerini tamamlıyor. “Çok değil birkaç yıl öncesine kadar, İspanya'daki bu tür çiftliklerde böyle bir şey düşünülemezdi. Burada yaptıklarımız yalnızca çiftlikler için değil, yerel restoranlar, oteller ve diğer hizmetler için de gerçek bir sürdürülebilirlik ve kalkınma örneği oldu. Birlikte çalıştığımızda doğanın gerçek koruyucuları olabileceğimizi gördük.”