Çıplak yanardağ zirveleri, ıssız siyah beyaz kumsalları ve gürül gürül akan şelaleleriyle İzlanda birçok fotoğrafçının hayallerini süsleyen bir yerdir. Son derece soğuk ve rüzgarlı bir günde fotoğraf makinesini Reykjavik yakınlarındaki Nesjavellir lav yatağında kimin yaşadığı bilinmeyen bir alüminyum eskimo kulübesine doğrultan Davide Monteleone ise okuyucuların ilgisini çekecek ve daha fazlasını öğrenmek istemelerini sağlayacak bir görüntü oluşturma görevini yerine getiriyordu.

Fotoğraflarının nesnesi olarak jeopolitik ölçekteki en önemli konulardan birini, yani gelişmekte olan karbon yakalama teknolojilerini seçen Davide, “Dekarbonizasyon işleminin gerçekten de bir mücadele olarak görülmesi ve bu konuya gereken önemin verilmesi gerekiyor” diye açıklıyor. “Bu sorunu biz yarattık ve şimdi de ona yönelik mühendislik projeleri geliştirmemiz gerekiyor. Bu makineler, insan türünün soyunu kurtarmak için geliştirdiği silahlar.”

Bu teknolojilerin fotoğrafını çekmek çoğu zaman zor bir iştir. “Benim karşılaştığım zorluk, görmenin bile mümkün olmadığı bir konunun hikayesini görsellerle anlatmaktı. Bu karbon yakalama sisteminin fotoğraflarını çekme işine koyulduğumuzda, her ne kadar potansiyeli açısından son derece önemli bir sistem olsa da, görsel çekiciliği olan unsurların bu tür teknolojilerin çoğunda olduğu gibi oldukça az sayıda olduğunu gördük. Dolayısıyla, havadaki karbondioksiti yakalayıp yer altında saklamaya veya denizde yürüttükleri projelerle karbondioksit miktarını azaltmaya çalışan bilim insanlarını ve hayati önem arz eden icatlarını anlatmamız gerekiyordu.

Bu makaleye yönelik çalışmasında sekiz ayı aşkın bir zaman dilimi içinde Avrupa’nın farklı yerlerindeki karbon yakalama sahalarından dokuzunu ve dünyanın diğer bölgelerindeki sahaları ziyaret eden Davide her konuma birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişen süreler ayırdı. “Bu tür makaleler için fotoğraflar çekeceğiniz zaman bolca araştırma yapmanız gerekiyor ve fotoğrafçıların hem planlama hem de karar alma aşamaları için editoryal ekiplerle sıkı bir çalışma yürütmesi gerekiyor” diye açıklıyor Davide. “Projenin büyüklüğü ve önemi kaygılı hissetmeniz için yeterliyken hem projeye dahil olma düzeyim hem de harcadığım zaman ve emek beni oldukça yatıştırıyordu.”

Tüm bu zorluklara rağmen Davide, Nesjavellir’de geçirdiği 12 saatin ardından National Geographic’in Kasım 2023 sayısının kapak resmi olabilecek güzellikte bir görüntü yakalamayı başardı.

Proje çalışmalarında büyük boyutlu bir kamera, bir dron ve Sony Alpha 7R IV fotoğraf makinesini kullanan Davide bu modeli şöyle anlatıyor: “İhtiyacım olan her şeyi hızlı ve kolay bir şekilde yapması yönüyle son derece becerikli bir makine. Bu küçük ve hafif full frame aynasız fotoğraf makineleriyle çalışma süreci bana ilk 35 mm filmli fotoğraf makinelerinin 20. yüzyılın ortalarında belgesel çalışmalarında nasıl bir devrim yarattığını hatırlatıyor. Ayrıca 60 megapiksel ile sunduğu kalite kendisinden çok daha büyük ve pahalı birçok fotoğraf makinesiyle yarışabilecek düzeyde.”

“Zorlu koşullarda geçirdiğimiz uzun günlerde harika bir performansı olduğuna da tanıklık ettim. İzlanda ayazında tepelere tırmanırken veya Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin nemli havasında tek bir pil ile binden fazla fotoğraf çekmek için güvenebileceğim bir makine.” diyor Davide.

Görünen sorunları aşmak için gereken yaratıcılığın “oldukça çirkin ve sıkıcı” görüleceğini anımsayan Davide, son derece tepkisel bir atmosferi olan çatışma bölgelerinin aksine bu tür projelerin sabır ve ilham gerektiğini belirtiyor.

“Böylece ekibimle birlikte sorunu detaylı bir şekilde incelemeye başladık ve neyin işe yaradığını görmek için farklı fikirleri hayata geçirdik” diyerek anlatmaya devam eden Davide ayrıca şunları söylüyor: “‘Hikayeyi daha iyi anlatabilmek fotoğrafın perspektifini değiştirebilir miyiz?’, ‘Sanayi fotoğrafçılığından ipuçları alabilir miyiz?’, ‘yaratıcı bir ışık kullanmalı mıyız?’ veya ‘Günün başka bir saatinde çekim yapsak nasıl olur?’ gibi sorulara yanıt bulmaya çalıştık. Eskimo kulübesinin çekimlerinde en sonunda gece çekimi yapmaya ve kulübeyi drone ile aydınlatmaya karar verdik.” Davide, Kuzey Işıkları’nın da görünmesini umuyordu ancak İzlandalıların da sıklıkla uyardığı üzere kendilerinden bahsedildiğinde ortalıkta görünmeyen ışıklar gökyüzünde belirmedi.

“Bence sonunda güzel bir iş çıkardık” yorumunda bulunan Davide ekliyor: “Ne de olsa derginin kapak fotoğrafı seçildi. Hem güzel hem de birkaç soruyu gündeme getirerek eskimo kulübesinin ne olduğunu ve ne işe yaradığını öğrenmeye teşvik eden bir fotoğraf bu. Fütüristik açıdan bakıldığında hoş bir görüntü ancak lav yatağının dünyaya ait değilmiş izlenimi veren manzarasında kötü bir şeyler olacağı hissini veren bir hava da saklı. Gelecek vaadinde bulunurken bir yandan da bu geleceğin zorluklarını anlatıyor ve bunlarla başa çıkmazsa bizi nelerin beklediğini gösteriyor.

Davide bu açıdan kendini bir çevirmen olarak görüyor. “Fotoğrafın kendisi bir şey açıklamaz ancak karbon yakalama hakkında bir şeyler okuduysanız işte o zaman görevini yerine getirir. Belgesel fotoğrafçısının buradaki rolü sorunu çözmek değil bu görevi üstlenmeleri için diğer kişilerde merak uyandırmaktır.”

Bunun tarih boyunca pek değişmediğini söyleyen Davide, kendi rolünü Lewis Hine gibi sanayi devrimini belgelendiren fotoğrafçılarınkine benzetiyor. “Yeni bir sanayi devrimine ışık tutma ve enerji dönüşümüne dair hikayeleri betimleme görevini üstlendik. Fosil yakıtlardan yeşil enerjiye geçiyoruz ve dünyanın iklimle ilgili sorunlarına tek başına çözüm getirmeyecek olsa da karbon yakalama işlemi bu sürecin önemli bir parçasını oluşturuyor. Bu alana yönelik fotoğrafçılık da gelişiyor. Beş yıl önce teknolojik gelişmeler anlatılırken genelde stok fotoğraflar kullanıldığını görüyorduk ancak bugün çok daha yaratıcı ve üzerine düşünülmüş çalışmalarla karşılaşıyoruz.”

Birçok fotoğrafçı gibi çoğu zaman hibrit bir stilde çalışması nedeniyle National Geographic makalesi için Sony Alpha 7R IV makinesiyle video çekme seçeneğine sahip olmak Davide’nin çalışmasının önemli bir bileşenini oluşturdu. Video içerikli hikayeler anlatmayı seviyorum çünkü bunlar anlatı ve hikaye anlatımı açısından oldukça etkili öğeler. Özellikle bu projede olduğu gibi nesnelerin son derece durağan olduğu çalışmalarda videonun getirdiği hareketin ve sesin çok daha ilgi uyandıran bir yönü olabiliyor.

Karbon yakalama ve iklim değişikliği hikayesi yapısı gereği jeopolitik olsa da Davide insan unsurunun çalışmasını daha üst bir seviyeye çıkarma açısından güçlü bir etkisi olduğunu fark etmiş. Sohbetimizin sonuna gelirken “Bilim insanları yaptıkları işe daima büyük bir tutkuyla yaklaşan, bir yandan da çalışmalarını sabırla ve duygularını ifade ederek açıklayan insanlar.” yorumunda bulunan Davide sözlerini şöyle tamamlıyor: “Özelleşmiş veya karmaşık bir alanda da çalışsalar veya dünyanın geri kalanı çalışmalarını görmese de bunu görebiliyoruz. Bu şeylerin gezegenimizde olanlar açısından çok önemli olduğunu biliyorlar. Bu bir avuç insanın enerjisini bir mesaj halinde ifade edebildiğim zaman çok mutlu oluyorum.”