avuç içlerinde tohum tutan kadın

Gine-Bissau Tohum Koruyucuları

Vanessa Ribeiro Rodrigues

Hikâyelerin doğal bir şekilde ortaya çıkmasına ve gelişmesine izin vermeyi tercih eden bir belgesel fotoğrafçısı ve film yapımcısı için Gine-Bissau'daki "Tohum Koruyucuları" kadar iyi bir konu olabilir mi? Vanessa Ribeiro Rodrigues, Batı Afrika ülkesinin palmiye ağaçlarıyla kaplı takımadalarında (Bijagós) bir ay geçirerek bu ilham verici kadınlarla tanıştı ve onların sesini duyurarak çok daha uzaklardaki topluluklara dahi yardımcı olabilecek çalışmalar yaptı.

Vanessa bu hikâyeyle ilk kez 2021 yılında Gine-Bissau'da araştırmacı gazetecilik dersleri verirken karşılaşmış. "Bir hikâye anlatıcısı olarak etrafımda yeni hikâyeler arıyordum.” diye açıklayan Vanessa ekliyor: Tiniguena adlı STK'nın çalışmalarına aşinaydım; Tiniguena’nın projeleri ekofeminizm, agroekoloji, toplumsal güçlenme ve sürdürülebilirlik konularının ilginç bir şekilde bir araya getirilmesinden oluşuyordu. Birisi ‘Tohum Koruyucularının’ çalışmalarından bahsettiğinde bunun ne anlama geldiği ve üstlendikleri bu önemli görevin ne olduğu o kadar ilgimi çekmişti ki onların hikâyelerini öğrenmem gerektiğini biliyordum."

taş bir kulübenin dışında oturan kadın

© Vanessa Ribeiro Rodrigues | Sony α7C + FE 24-105mm f/4 G OSS | 1/160s @ f/4.0, ISO 200

Bijagós etnik grubunun bir parçası olan bu kadınlar, Urok Adaları Deniz Koruma Alanı'nda yaşıyorlar. Görevleri ise birçok zorluk karşısında gıda egemenliğini ve güvenliğini sağlamak. Bu zorluklar arasında yükselen deniz seviyesi ve iklim değişikliğine bağlı olarak artan yağış miktarının yanı sıra adalardaki kaju monokültürü gibi yerli mahsullere yönelik ekonomik ve endüstriyel tehditler de yer alıyor.

toprağa fide diken bir kadın

© Vanessa Ribeiro Rodrigues | Sony α7C + FE 24-105mm f/4 G OSS | 1/320s @ f/4.5, ISO 100

Öte yandan, paylaşmak istediği sürdürülebilirlik hikâyesinde eşitsizliğin de izleri vardı. Vanessa şöyle devam ediyor: "Gine-Bissau'da tarımı kırsal kesimdeki kadınlar yürütmektedir ve ailelerinin beslenme güvenliğinden de onlar sorumludur. Ancak ayrımcılık barındıran yasa ve uygulamalar nedeniyle bu kadınların yalnızca yüzde birinden daha azı çiftçilik yaptıkları toprakların sahibidir." Bu insanların hikâyelerini paylaşmaya karar veren Vanessa, bir multimedya projesi başlattı ve bu proje kapsamında şu ana kadar Portekiz gazetelerinde ve uluslararası basında çok sayıda haber yayınlandı, bu yıl içinde uzun metrajlı bir belgesel film yayınlanacak ve yakında Portekiz'de kapsamlı bir serginin açılışı yapılacak.

fotoğraf makinesinden biraz ileri doğru bakan kadın

© Vanessa Ribeiro Rodrigues | Sony α7C + FE 24-105mm f/4 G OSS | 1/60s @ f/4.0, ISO 200

Diğer yandan, Tohum Koruyucuları ile röportaj yapmak ve onları fotoğraflamak zorlu bir süreç olmuş. "Bunlardan en önemlisi tek kişilik bir ekip olmamdı! Zaman inanılmaz kısıtlıydı ve fotoğraflarda yer almasını istediğim pek çok kadın vardı, bir yandan da her şeyi kendim yapıyordum: Kurulum, video röportajları, çekim planları ve görüntü kesme işlemleri, portre ve diğer fotoğrafların çekimi, ses kaydı... Ayrıca tüm ekipmanımı bir yerden başka bir yere de ben taşıyordum. Coğrafi koşullar ve hava durumu da büyük etkenlerdi. Gelgit çok yüksek olduğunda teknelere biniyorduk ama görmek istediğim insanlarla buluşabilmek için genellikle saatlerce yürümek zorunda kalıyorduk."

"Ama böyle bir yere gittiyseniz ve anlatacak harika bir hikâyeniz varsa bunu en iyi şekilde değerlendirmek istersiniz." diye devam eden Vanessa ekliyor: "Bu devamlı olarak çaba gerektiren ama mutlaka karşılığını alabileceğiniz bir iş. Bu evrene girmemize izin verilmesi, böylesine eski ve bize uzak bir kültürle temas kurabilmemiz büyük bir ayrıcalık. Bir hikâye meraklısı olarak bu tür zamana direnen hikâyelerin fark yaratabileceğine inanıyorum.”

Vanessa'ya bu projede Sony Alpha 7C fotoğraf makinesi ve FE 24-105mm f/4 G OSS lens seçimi eşlik etti. "Tek kişilik bir ekip olarak bu ikiliye sahip olduğum için çok şanslıydım." diye açıklayan Vanessa söyle devam ediyor: "Çünkü hem çok portatif hem de fotoğraf ve video çekimlerinde mükemmel bir esneklik ve kalite sunuyor. Her şeyi haftalarca sırtınızda taşıdığınız için hafiflik gerçekten çok önemli bir unsur! Ayrıca lens ile istediğim her türlü kadrajı elde edebiliyorum: Portre, geniş çekim ve hatta pirinç tarlalarının (bolama) diğer tarafındaki bir nesneyi bile çekebiliyorum. F/4 diyafram açıklığı da harika bir parlaklık sağlıyor ki bu benim için çok önemli çünkü ben yalnızca doğal ışıkla çalışmayı seviyorum."

avuç içlerinde tohum tutan kadın

© Vanessa Ribeiro Rodrigues | Sony α7C + FE 24-105mm f/4 G OSS | 1/50s @ f/4.0, ISO 100

Tüm zorluklara rağmen Vanessa kendine özgü yavaş ve doğal çalışma anlayışını hiç bozmadı; fotoğrafını çektiği kişilerin güvenini kazanmak ve seslerinin doğru bir şekilde duyulmasını sağlamak için acele etmeden onlar için zaman ayırdı. "Benim düşünceme göre film yapımı, fotoğrafçılık ya da her ikisi olsun fark etmez, görüntüyü hızlıca alıp kaçamazsınız" diye açıklayan Vanessa ekliyor: "İnsanlarla etkileşim kurmayı ve bir bağ oluşturmayı gerçekten çok seviyorum ve bu da elbette zaman alıyor."

yeşil yapraklarla çevrili bir kadının yan profili

© Vanessa Ribeiro Rodrigues | Sony α7C + FE 24-105mm f/4 G OSS | 1/160s @ f/4.0, ISO 640

Vanessa sözlerine şöyle devam ediyor: "Fotoğrafladığım kişilere daima onlar için neyin önemli olduğunu ve ne aktarmamı istediklerini sorarım. Birçok anlamda bir haberi sıfırdan hazırlamak gibi: Toplumdan yükselen sesleri dinleyerek başlıyorsunuz ve saygı çerçevesinde bu bir iş birliğine dönüşüyor. Bir yabancı olarak neyin haber değeri taşıdığını söylemek bana düşmez. Ama bunun yerine onların sesi olabilirim. Onları nasıl temsil edebilirim? Endişeleri neler? Hikâyelerinin hangi kısmı daha önce hiç anlatılmadı?"

Vanessa'ya göre bu kadınların portreleri özel bir öneme sahip. "Fotoğraf bana göre video veya görsel-işitsel iletişimin sahip olmadığı bir güce sahip.” diye açıklayan Vanessa sözlerine devam ediyor: Birinin diğerinden daha iyi olduğunu söylemiyorum ancak fotoğraflar videonun aksine zamanı dondurma etkisine sahip ve bu etki izleyiciyi hayal gücünde farklı yerlere götürebiliyor. İnsanın gözü ayrıntılara takılır ve fotoğrafta kaybolur, daha önce bilmediği özel bir bağlantıyı, bir anıyı ya da bir fikri keşfeder. Videolarda hareket, dil ve ses gibi neredeyse her unsur olsa da bunların yokluğunda genellikle çok daha güçlü şeyler bulabiliriz."

sarı başörtüsü takan bir kadın portresi

© Vanessa Ribeiro Rodrigues | Sony α7C + FE 24-105mm f/4 G OSS | 1/320s @ f/4.5, ISO 100

Hikâyenin anlatılmasıyla birlikte Vanessa nasıl bir etki yaratabileceğini düşünüyor? Kendisi sözlerini şöyle noktalıyor: "Bence böyle bir agroekoloji hikâyesi hem dünyaya mükemmel bir örnek olabilir hem de Tohum Koruyuculara bir şeyler kazandırabilir."

Öne çıkan ürünler

İlgili hikâyeler

α Universe bülteninizi almak için kaydolun

Tebrikler! α Universe bültenine başarıyla abone oldunuz

Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin

Üzgünüz! Bir hata oluştu

Tebrikler! Başarıyla abone oldunuz