Odaktaki Görüntü

Klişeleşmiş portre fotoğraflarını sevmiyorum. Kurgulanmış bir gülümseyen yüz fotoğrafı bana pek bir şey ifade etmiyor. Böyle bir kareyi çekmek çok basit ve naif ve en önemlisi bu tür fotoğraflar konu hakkında çok az şey anlatır size.

Aslında işim sadece fotoğraf çekmekten ibaret olsaydı bu işi yapmayı bırakırdım. Önemli olan saha çalışmasıdır; ilişki kurmak, bağ kurmak, konuşmak ve insanları etnografik bakış açısıyla anlamaya çalışmak.

Portre çekimlerimde her zaman o anda kendiliğinden ortaya çıkan bir kareyi yakalıyorum. Moğolistan'ın kuzeyindeki Bulgan bölgesinde yaşayan Bor adlı çobanın portresi de bu şekilde ortaya çıktı. Kompozisyon, konularımın karakterlerinin bir parçasından, geçmişlerinin bazı unsurlarından veya daha geniş olarak, incelediğim toplumlarının bağlamından geliyor.

Bor 84 yaşında ve hayatının çoğunu hayvanlarıyla birlikte bu bölgede geçirmiş. Komünist rejim döneminde yaşamış ve çobanlık yaparak zor bir hayat sürmüş; şimdi bu neredeyse imkansız, dolayısıyla şehirlere doğru sürekli göç var ve göçebe kültürü yok oluyor.

Bor'la konuşurken birden karşımda oturanın neredeyse bir asırlık didinme ve endişe olduğunu fark ettim. Bana anlattığı zor bir durumdu, bu yüzden fotoğrafı bu şekilde çerçeveledim; arkasındaki karanlık negatif alandan gelen karmaşıklık ve gerilimle yüzündeki yüksek kontrastı bir araya getirdim. Ayrıca kadrajda, bu hayatın zorluğunu ve gerilimini göstermek için özellikle kullandığım bir eğim de mevcut ve elbette bunun romantik seyahat fotoğraflarındakinden çok farklı bir işlevi var.

Özellikle foto muhabirliği ve belgesel fotoğrafçılığı için Sony Alpha 7C harika bir yol arkadaşı, bilhassa FE 50mm F2.5 G gibi G Serisi lenslerle kullanıldığında elinizde mükemmel bir fotoğraf makinesi oluyor. Makine göze çarpmıyor, sessiz çalışıyor ve bazı DSLR gövdeleri gibi ben buradayım diye bağırmıyor. Vizörün solda olduğu telemetre formatı, sağ gözümle çekim yaparken etrafımdaki insanların yüzümü görebileceği anlamına geliyor. Benim onları gördüğümü görüyorlar ve böylece çekim sırasında konumla karşılıklı etkileşim hâlinde oluyoruz. Bu, ilkelerim bakımından benim için çok önemli ve belgesel fotoğrafçısı olma nedenlerimden biri de bu.

Bu çekimde kadrajı oluşturmak için Sony Alpha 7C'nin mafsallı ekranını kullandım. Bu özellik, gözlerimi ve hareketlerimi vizör sınırlamalarından kurtarmama yardımcı oluyor. Ayrıca kalabalık bir ortamdayken makineyi yukarı kaldırıp çekim yapmama veya yere yakın bir noktadan çekim yapmama olanak sağlıyor. Sony fotoğraf makinemin ekranını kadraj kılavuzu olarak kullandım ve böylece doğru miktarda az pozlama yapma, arka planın karanlığının yoğun olmasını sağlama ve Bor'un yüzündeki parlak alanları öne çıkarma olanağı yakaladım.

Burada romantik bir fotoğraf yok, hakikatlerle dolu bir fotoğraf var. Bor'un yüzü ışığa dönük ve bence bu, yaşlı adamın geleceğe umutla baktığı anlamına geliyor.

Bu fotoğraf 21. Yüzyıl Moğolistan'ı hakkında yayınlayacağım bir kitapta yer alacak. Kırsal bir bölgedeki dönüşümü belgelerken, büyük bir dönüşüm sürecinden geçen bir ulusun hikâyesini anlatmaya yardımcı olan etkili görüntüler oluşturarak o toprakların sert güzelliğini yakalamaya çalışıyorum.